Uyumak genlerimizde saklı

DQB1*0602 ismiyle bilinen bir gen çeşitliliğine sahip sağlıklı bireylerin kısa süre uyuduktan sonra taşımayanlara oranla daha yorgun ve gün boyunca uykusuz olduğu tespit edildi.

Bu gen çeşitliliği kişilerin gün boyu uykusuzluğuna neden olan narkolepsi hastalığıyla yakından ilişkilendiriliyor. Ancak araştırmacılar bu geni taşıyor olmanın illa ki narkolepsi hastası olunacağı anlamına gelmediğini de belirtiyor. Bu geni taşıyan kesimin %12-38 arasındaki kısmında narkolepsi izine rastlanmıyor ve uykusuzluk sorunu da çekmiyorlar. Ve çok sık rastlanmasa da bu geni taşımayan kişilerde de bu rahatsızlık görülebiliyor.

Araştırma kapsamında bu geni taşıyan 37 ve taşımayan 92 kişi bir araya geldi. Her iki grup da bir hafta boyunca uyku laboratuarında göz altında tutuldu ve o ana kadar herhangi bir uyku sorunları yoktu.

ilk 2 gece katılımcılar 10 saat uyudular ve gün boyu oldukça zindeydiler.

Takip eden 5 gece boyunca uykuları sınırlandırılmıştı ve sadece 4 saat uyumalarına izin verildi. Zamanın kalanında ise ışıklar açık bırakıldı ve sadece oyun oynamak ve kitap okumak gibi uyanık kalmalarını sağlayan aktivitelere izin verildi.

Katılımcılar uyku düzenlerini etkileyecek muz, kafein ve alkol gibi yiyecek veya içeceklerden uzak tutuldular.

Hafta boyunca katılımcıların uyku kalitesi ölçüldü, uykusuzluk seviyelerini derecelendirmeleri istendi ve gün boyu hafıza, dikkat ve yeterliliklerini sınıflandırmaları söylendi.

Araştırma şu şekilde sonuçlandı:
• Bu geni taşıyan kişiler rahat uyudukları gece boyunca uyku isteği duymadılar.

• Tam süreyle uyudukları ikinci gece boyunca geni taşıyanlar uykunun 3. evresini 34 dakika yaşarken, taşımayanlar 43 dakika yaşadılar.

• 5. geni taşıyanlar bu evrede 29 dakika, taşımayanlar ise 35 dakika kaldı.

• Geni taşıyan katılımcılar az uyuduklarında kendilerini diğer gruptan daha yorgun olarak değerlendirdi ve yeterli süre uyuduklarında dahi uykularının bölündüğünü belirtti.

• Az uyudukları 5. gecede geni taşıyanlar 4-5 defa uyanırken, geni taşımayanlar gece boyu en fazla 2 kez uyandı.

• Ancak her iki grup da dikkatlerinde herhangi bir değişiklik olmadığını belirtti.

Araştırmacılar bu genin uykusuzluğa ve uyku bölünmelerine neden olduğunu ancak herhangi bir şekilde bilişsel aktiviteleri etkilemedikleri sonucuna vardı.